Mardin’in Kadim Mirası: Ezidi Ve Süryani Köyleri Turu

Diyarbakır Havalimanı’nda bizleri bekleyen aracımız ve rehberimizle buluştuktan sonra Güneydoğu Anadolu’nun tarih, din ve kültürle iç içe geçmiş coğrafyasını keşfedeceğimiz turumuza başlıyoruz. Sabah saatlerinde alacağımız kahvaltının ardından ilk durağımız, Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Cahit Sıtkı Tarancı’nın doğup büyüdüğü tarihi konak oluyor. Geleneksel Diyarbakır sivil mimarisinin en güzel örneklerinden biri olan Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi’nde şairin yaşamı, eserleri ve dönemin yaşam kültürü hakkında rehberimizin anlatımlarını dinliyoruz. Ardından Anadolu’nun en eski ibadet yapılarından biri olarak kabul edilen Diyarbakır Ulu Camii’ne geçiyoruz. Artuklu, Selçuklu ve İslam mimarisinin izlerini taşıyan bu önemli yapıyı gördükten sonra Diyarbakır surlarının en etkileyici noktalarından biri olan Keçi Burcu’nu panoramik gördükten sonra Dicle Nehri üzerinde bulunan Tarihi On Gözlü Köprü’ye ulaşıyoruz. Dicle Nehri üzerinde yükselen ve yüzyıllardır ayakta duran tarihi köprüde vereceğimiz fotoğraf molası’nda bölgenin doğal güzelliklerini görüntüleme fırsatı buluyoruz. Diyarbakır gezimizin ardından Batman yönüne doğru hareket ediyor ve Anadolu’nun en görkemli taş köprülerinden biri olan Malabadi Köprüsü’ne ulaşıyoruz. Artuklular döneminde inşa edilen ve dönemin mühendislik harikalarından biri kabul edilen köprü hakkında rehberimizin anlatımlarını dinledikten sonra fotoğraf molası veriyoruz. Ardından rotamızı Dicle Nehri kıyısında binlerce yıllık geçmişiyle dikkat çeken Hasankeyf’e çeviriyoruz. Tarih boyunca kıyısına kurulduğu Dicle Nehri tarafından hayat bulan, Ilısu Barajı ile suların altında kalan Hasankeyf’in hüznüne ortak olacağımız bu gezimizde tüm manzaraya hâkim teras alanından görkemini hala koruyan Hasankeyf kalesini, gizli su tünelini, Er-Rızk caminin minaresini, Zeynel Bey Türbesini ve mağaraları görüyoruz. Vereceğimiz serbest zamanda seyir alanında yer alan, içerisinde yöresel dokuma tezgahlarının bulunduğu kafeteryada çay kahve eşliğinde hem dinleniyor hem de yöre insanlarından eski Hasankeyf hakkında bilgiler alıyoruz. Sonrasında, (dileyen misafirlerimizle birlikte) gerçekleştireceğimiz tekne turu sırasında tarihi mağaraları, kayalık yerleşimleri ve sular altında kalan eski yerleşim alanlarını panoramik olarak görme imkânı buluyoruz.) (Ekstra) Tekne turumuz ve vereceğimiz serbest zamanın ardından Midyat’a doğru hareket ediyoruz. Mezopotamya’nın taş işçiliğiyle ünlü bu kadim kentinde otelimize doğru yola çıkıyoruz. Konaklama otelimizde.

Otelde alacağımız sabah kahvaltısının ardından Tur Abdin Bölgesi’nin kadim Süryani ve Ezidi yerleşimlerini keşfedeceğimiz ikinci gün programımıza başlıyoruz. İlk durağımız, bölgenin en önemli tarihi Süryani köylerinden biri olan Anıtlı Köyü, diğer adıyla Hah Köyü oluyor. Yüzyıllardır Süryani kültürünün önemli merkezlerinden biri olarak varlığını sürdüren köy; taş evleri, dar sokakları ve mistik atmosferiyle dikkat çekmektedir. Burada bölgenin en önemli dini yapılarından biri kabul edilen Meryem Ana Kilisesi’ni görüyor, Süryani mimarisi ve Tur Abdin’in dini geçmişi hakkında rehberimizin anlatımlarını dinliyoruz. Köy içerisinde vereceğimiz serbest zaman ve fotoğraf molasının ardından rotamızı dünyanın faaliyetteki en eski Süryani Ortodoks manastırlarından biri olan Mor Gabriel Manastırı’na çeviriyoruz. 397 yılında Mor Şmuel ve Mor Şemun tarafından kurulan Mor Gabriel Manastırı; yüzyıllar boyunca Süryani Ortodoks dünyasının en önemli dini ve eğitim merkezlerinden biri olmuştur. Kesme taş işçiliği, avluları, ibadet alanları ve tarihi dokusuyla dikkat çeken manastırda gerçekleştireceğimiz gezi sırasında Süryani Hristiyanlığının Mezopotamya’daki tarihi gelişimi hakkında rehberimizin anlatımlarını dinliyoruz. Mor Gabriel Manastırı ziyaretimizin ardından Tur Abdin Bölgesi’nin geçmişte önemli Ezidi yerleşimlerinden biri olan Mağaraköy’e, diğer adıyla Kivex’e hareket ediyoruz. Kayalık araziye kurulmuş taş evleri, mağara yerleşimleri ve kendine özgü atmosferiyle dikkat çeken köyde; Mezopotamya’nın kadim inançlarından biri olan Ezidilik kültürü, bölgenin çok kültürlü yapısı ve geçmişten günümüze yaşanan göç hikâyeleri hakkında rehberimizin anlatımlarını dinliyoruz. Köyde vereceğimiz kısa fotoğraf molasının ardından Haberli Köyü’ne, bilinen adıyla Basibirn’e ulaşıyoruz. Süryani kültürünün önemli merkezlerinden biri olan Haberli Köyü; taş konakları, tarihi kiliseleri ve geleneksel yaşam kültürüyle dikkat çekmektedir. Köyde yapacağımız yürüyüş sırasında geçmişten günümüze Süryani yaşamı hakkında rehberimizin anlatımlarını dinliyoruz. Ardından rotamızı Dereiçi Köyü’ne, diğer adıyla Kıllıt’a çeviriyoruz. Bir dönem Tur Abdin Bölgesi’nin en büyük Süryani yerleşimlerinden biri olan köy; tarihi kiliseleri, taş işçiliğiyle dikkat çeken yapıları ve etkileyici atmosferiyle bölgenin en özel noktalarından biridir. Köy içerisinde gerçekleştireceğimiz gezinin ardından Midyat merkeze hareket ediyoruz. Tur Abdin bölgesinin kalbi olan Süryani cemaatinin en önemli yerleşmelerinden Midyat’ta kısa bir gezi yapıyoruz. Sıla ve Hercai Dizisi ile tanıdığımız Midyat evlerinin en güzel örneklerinin bulunduğu sokakları görüyor, Hercai Dizisinin çekildiği konağı acente misafirlerine özel ücretsiz olarak geziyoruz. Hercai Telkâri ve Gümüş atölyesinde telkârinin yapımı hakkında bilgiler dinleyip, Süryani ustalarının yüzyılların birikimiyle ince ince işlediği telkâri sanatının en iyi örneklerinden satın alabilirsiniz. Ardından çarşıları ile ünlü olan Midyat’ta sizlere rehberimiz eşliğinde serbest zaman veriyoruz. Verilen serbest zamanda Midyat çarşılarında meşhur Mardin Şekeri ve diğer şekerleme ve kahve ürünlerini tadabileceğimiz Saido Kahve’ye, birçok markayı bulabileceğiniz Milano Kozmetik Mağazasına, Ev yapımı hakiki Süryani şaraplarını tadabileceğiniz Şabo Şarap Evine uğruyoruz. Yapılan sunum ve anlatımlarla bölge halkının kendi ürettiği birçok ürün hakkında bilgiler alarak alış-veriş yapma imkânı buluyoruz. Midyat gezimizin ardından günün yorgunluğunu atmak üzere otelimize geçiyoruz.

Otelde alacağımız sabah kahvaltısının ardından Mezopotamya’nın kadim kültürlerini ve taş mimarisiyle ünlü yerleşimlerini keşfedeceğimiz üçüncü gün programımıza başlıyoruz. İlk durağımız, Midyat’ın en dikkat çekici Süryani köylerinden biri olan Elbeğendi Köyü, bilinen adıyla Kafro oluyor. Taş konakları, kemerli yapıları ve geleneksel Süryani mimarisiyle adeta açık hava müzesini andıran köy; özellikle son yıllarda Avrupa’dan geri dönen Süryani ailelerle birlikte yeniden canlanmaya başlamıştır. Köy içerisinde gerçekleştireceğimiz yürüyüş ve fotoğraf molasının ardından rotamızı Beyazsu’ya çeviriyoruz. Mardin ile Nusaybin arasında yer alan ve bölgenin en önemli doğal güzelliklerinden biri kabul edilen Beyazsu; serin akan kaynak suları, yemyeşil doğası ve taş yapılarıyla özellikle yaz aylarında bölge halkının uğrak noktalarından biridir. Farklı kaynaklardan beslenen berrak suların oluşturduğu bu doğal güzellikte vereceğimiz serbest zamanda çay-kahve molası vererek Mezopotamya’nın sıcak atmosferi içerisinde kısa bir dinlenme fırsatı buluyoruz. Ardından Mezopotamya’nın en önemli antik yerleşimlerinden biri olan Dara Antik Kenti’ne hareket ediyoruz. Roma İmparatorluğu’nun doğu sınırını korumak amacıyla kurulan Dara Antik Kenti; kaya içine oyulmuş yapıları, devasa su sarnıçları, nekropol alanları ve sur kalıntılarıyla dikkat çekmektedir. Tarih boyunca Persler ve Romalılar arasında birçok mücadeleye sahne olan bu önemli antik kentte gerçekleştireceğimiz gezimiz sırasında rehberimizin anlatımları eşliğinde Mezopotamya’nın binlerce yıllık tarihine tanıklık ediyoruz. Dara gezimizin ardından Mardin merkeze hareket ediyoruz. Artuklu döneminin en önemli eğitim yapılarından biri olan Kasımiye Medresesi ziyaretimiz sırasında taş işçiliğinin en güzel örneklerini görüyor, medresenin avlusunda yer alan sembolik su sisteminin anlamı hakkında rehberimizin anlatımlarını dinliyoruz. Mezopotamya Ovası’na hâkim konumuyla dikkat çeken medresede vereceğimiz fotoğraf molasının ardından Mardin şehir merkezine geçiyoruz. Taş işçiliğiyle ünlü dar sokakları, abbaraları ve tarihi konaklarıyla adeta açık hava müzesini andıran Mardin’de gerçekleştireceğimiz yürüyüş sırasında bölgenin çok kültürlü yapısını yakından hissediyoruz. Ardından Artuklu döneminin en önemli ibadet yapılarından biri olan Mardin Ulu Camii’ni ziyaret ediyoruz. Dilimli minaresiyle şehrin simgelerinden biri hâline gelen cami hakkında rehberimizin anlatımlarını dinledikten sonra tarihi çarşılar ve taş sokaklarda vereceğimiz serbest zamanda alışveriş yapabilir, Mezopotamya Ovası manzarasını fotoğraflayabilirsiniz. Vereceğimiz serbest zamanın ardından tur programımızın sonuna geliyor ve dönüş yolculuğumuz için Mardin Havalimanı’na hareket gidiyoruz ve siz değerli misafirlerimizle başka bir kültür turunda buluşmak dileğiyle vedalaşıyoruz.